Un vertido de purín procedente dunha granxa de Santaia de Gorgullos, en Tordoia, pon en alerta o abastecemento de auga de Santiago de Compostela. O comité de coordinación que avalia a crise admite que existen altas probabilidades de que a contaminación acabe chegando ao punto de captación do Tambre do que bebe a capital galega, aínda que o avance lento da mancha deixa marxe para actuar.
Tres ríos afectados e avance a cámara lenta
A contaminación xa alcanza tres cursos de auga: o Bustelo, o máis castigado, ademais do Paradela e o Lengüelle. Todo empezou a noite do luns, cando se produciu o vertido desde a explotación gandeira da parroquia de Santaia de Gorgullos.
Desde entón, a mancha non se move ao ritmo previsto. Na tarde do día seguinte apenas percorrera tres quilómetros desde o seu punto de orixe. A razón está no baixo caudal dos ríos afectados, que lentifica o transporte do purín augas abaixo. Poucas veces a seca e a contaminación se combinan de forma tan incómoda: menos auga significa menos dilución, pero tamén menos velocidade.
Canto falta para a captación de Santiago?
As distancias que manexan as administracións non coinciden de todo. A conselleira de Medio Ambiente situaba a fronte de contaminación a uns vinte quilómetros da captación de Santiago no Tambre, mentres a estimación municipal achegábaa a quince. A discrepancia, explicada pola dificultade de medir unha mancha en movemento sobre ríos de caudal mínimo, dá idea da incerteza coa que se traballa.
O dato incómodo é outro: o comité de coordinación, que avalia a situación na cidade, conclúe que as probabilidades de que o vertido alcance o punto de captación son altas. Non é un escenario hipotético, senón a hipótese de traballo sobre a que se organizan as respostas técnicas.
Veolia e Augas de Galicia, sobre o terreo
A avaliación do risco apóiase en dúas fontes de datos. Por unha banda, o traballo de campo da empresa concesionaria do servizo municipal de augas, Veolia, responsable da calidade da auga que chega ás billas compostelás. Por outra, a información que achega Augas de Galicia desde o seu seguimento hidrolóxico da conca. A combinación de ambas permite ir actualizando a posición da mancha e o tempo dispoñible antes de que o purín se achegue á toma do Tambre.
Mentres tanto, o SEPRONA investiga os permisos da balsa cuxa rotura se atopa na orixe do vertido, un punto clave para determinar responsabilidades: se a balsa non contaba coa autorización adecuada ou incumpría condicións, o episodio podería derivar en procedementos sancionadores ou penais.
O contexto: unha conca fráxil
O caso ilustra unha vulnerabilidade coñecida do abastecemento de Santiago. Toda a auga da cidade depende dun punto único de captación no Tambre, de xeito que calquera incidente na conca alta —agrícola e gandeira— convértese automaticamente nun problema urbano. Con caudais baixos, ademais, a capacidade de autodepuración dos ríos cae ao mínimo e os tempos de reacción estírense.
Que o vertido proceda dunha explotación gandeira tamén apunta a un debate pendente no rural galego: a xestión de puríns e a seguridade das balsas de almacenamento, infraestruturas que concentran grandes volumes de residuo e cuxo fallo ten consecuencias a decenas de quilómetros.
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña