O prazo legal é o 30 de setembro. E Lugo, como todas as cidades españolas de máis de 50.000 habitantes, ten os deberes sobre a mesa. As cámaras de control de acceso á zona de baixas emisións (ZBE) xa se están instalando e, segundo a previsión municipal, estarán listas a finais de agosto. Queda, polo tanto, un mes escaso para que os sensores comecen a funcionar. Pero o Concello quixo pisar con prudencia: os condutores terán un ano enteiro para adaptarse sen sancións.
A alcaldesa, Elena Candia, reuniuse coa edil de Participación, Mar Carballas, e o director da empresa adxudicataria, Teva, para fixar o calendario definitivo. O encontro serviu para confirmar que os traballos avanzan segundo o previsto e que o sistema estará operativo dentro da marxe que esixe Europa. Non é menor o dato: o Concello someterá tamén a aprobación no pleno deste mes a ordenanza que regulará a ZBE, perimetrada no casco histórico. A norma é o último elo administrativo antes de que as cámaras cobren sentido.
Un ano de cortesía, non de impunidade
A decisión do goberno local foi clara: unha vez que todo estea listo, abrirase un período de adaptación de doce meses. Durante ese tempo, as cámaras gravarán, pero a prioridade non será sancionar, senón informar. O Concello quere que os veciños e condutores habituais se familiaricen coa nova regulación, que restrinxe o acceso ao casco histórico a vehículos con etiqueta ambiental. Demasiado tempo para uns, dirán; xusto e necesario para outros.
O certo é que a medida busca evitar o caos dos primeiros días. Outras cidades galegas xa pasaron por procesos similares e saben que a confusión inicial pode xerar máis problemas que solucións. Aí está a clave: que a xente entenda que vehículos poden circular, cales necesitan autorización e como solicitar os permisos temporais. A ordenanza, que se debaterá no pleno deste mes, introduce ademais algúns cambios que reducen a burocracia para os residentes e os comerciantes do centro.
O reloxo de Europa non perdoa
A normativa europea é inflexible: todas as poboacións de máis de 50.000 habitantes deben ter implantada a súa ZBE antes do 30 de setembro deste ano. O obxectivo é ambicioso, pero necesario: mellorar a calidade do aire e reducir as emisións contaminantes nos núcleos urbanos. Lugo, como moitas cidades galegas, foi contrarreloxo para cumprir. A instalación das cámaras é o paso máis visible, pero non o único.
Paralelamente, o Concello solicitou a Adif que acelere a supresión de pasos a nivel na cidade, unha vella reivindicación que agora cobra nova urxencia. A conexión entre barrios e a mobilidade sostible son dúas caras da mesma moeda. Non parece casualidade que ambas xestións avancen ao mesmo tempo: a ZBE non pode funcionar se os accesos ao centro seguen estrangulados por infraestruturas ferroviarias do século pasado.
O casco histórico, laboratorio da mobilidade
A zona perimetrada abrangue o casco histórico, o corazón da cidade. Alí, as rúas estreitas e o tráfico denso foron durante anos unha fonte de queixas veciñais e de contaminación acústica e atmosférica. As cámaras de control non só regularán a entrada, senón que permitirán ao Concello dispor de datos precisos sobre os fluxos de vehículos. Información que, ben utilizada, podería servir para axustar horarios, permisos e, quen sabe, ampliar a zona no futuro.
