Durante anos, o relato dominante sobre a sanidade galega xirou arredor da saída de talento: médicos e enfermeiros que emigraban cara a contratos máis estables e salarios máis atractivos fóra da comunidade. Porén, os últimos datos debuxan unha fotografía máis matizada do que adoita admitirse no debate público.
Nun período dun ano e medio, o sistema sanitario galego incorporou 401 profesionais de enfermaría procedentes doutras comunidades autónomas. No mesmo intervalo, 241 enfermeiros abandonaron a comunidade para exercer noutros territorios. O balance, en termos netos, é positivo: Galicia converteuse durante ese tempo en receptora neta de persoal sanitario destas características, un fenómeno que invita a replantexar algúns tópicos sobre a fuga de talento sanitario.
Unha provincia, a da Coruña, concentra a chegada
A repartición territorial do fenómeno non é homoxénea. A provincia da Coruña é a que maior número de profesionais recibe, o que resulta coherente co peso poboacional e asistencial da súa área sanitaria. Pero o dato máis chamativo quizais non estea nas grandes urbes: a chegada de profesionais a centros de menor tamaño, como ocorreu con cinco enfermeiros andaluces que se incorporaron ao hospital de Cee no verán de 2025, suxire que a oferta laboral galega alcanza tamén a comarcas historicamente castigadas pola dificultade de cubrir prazas.
Que fai que un profesional formado a centos de quilómetros decida instalarse nunha comarca costeira da Costa da Morte? As respostas que trascendido apuntan a combinacións variadas: oportunidades laborais accesibles, procesos de contratación relativamente axiles e, nalgúns casos, o azar de atopar unha oferta no momento adecuado. Un dos casos coñecidos ilustra a velocidade do proceso: desde o descubrimento dun anuncio na propia facultade ata a incorporación efectiva transcorreu apenas un mes.
O contexto: un déficit estrutural que vai máis alá de Galicia
A escaseza de enfermaría non é un problema exclusivamente galego, nin sequera español. A carencia destes profesionais converteuse nun desafío compartido polos sistemas sanitarios europeos, agravado pola xubilación de xeracións numerosas, a presión asistencial herdada da pandemia e a competencia internacional por este perfil. En España, o déficit súmase aos problemas xa recoñecidos en medicina de familia e pediatría, e máis recentemente en saúde mental, onde a falta de especialistas se volveu crítica.
Nese contexto competitivo, o saldo positivo galego pode interpretarse como un sinal de que a comunidade logrou certo atractivo relativo fronte a outras comunidades autónomas. Agora ben, os expertos adoitan lembrar que atraer non equivale a reter: a estabilidade contractual e as condicións laborais a medio prazo determinan se quen chegan botan raíces ou continúan o seu percorrido profesional noutro lugar.
As preguntas que quedan abertas
O dato invita tamén a formular unha pregunta incómoda: se Galicia atrae máis enfermeiros dos que perde, por que persiste a percepción —e en moitos servizos, a realidade— de que falta persoal? As respostas posibles son varias: que o déficit de orixe sexa tan amplo que mesmo un saldo migratorio positivo non o compense; que a distribución territorial non coincida coas necesidades reais de cada área sanitaria; ou que a temporalidade de moitos vínculos laborais continúe xerando rotación e desafección profesional.
Mentres a administración sanitaria traballa en reforzar as súas plantillas, o fenómeno dos 401 profesionais chegados nun ano e medio demostra que a comunidade ten capacidade de captación, algo impensable no relato de hai unha década. O reto, como tantas veces, non estará tanto en atraer como en construír as condicións para que a decisión de vir se c
