Nove anos de inhabilitación para o alcalde de Ourense por presunta prevaricación

O Ministerio Fiscal presentou o seu escrito de acusación contra a primeira autoridade municipal da capital ourensá. A pena solicitada ascende a nove anos de inhabilitación especial para emprego ou cargo público, unha cifra que non pasa desapercibida no panorama político galego. A Fiscalía Provincial acusa o rexedor de ter mantido actividades profesionais privadas mentres exercía o seu cargo en réxime de dedicación exclusiva, sen xestionar a preceptiva autorización que a normativa esixe para compaginar ambas as facetas.

Dedicación exclusiva e negocios paralelos: a orixe do caso

Poucas veces unha petición fiscal resulta tan contundente contra un alcalde en activo en Galicia. O escrito, presentado ante os xulgados da provincia, detalla un escenario que a moitos veciños da cidade do Miño lles costa asimilar: quen ocupa a cadeira municipal desde o 15 de xuño de 2019 faino cobrando baixo a modalidade de dedicación exclusiva. Este réxime, regulado pola lexislación de réxime local, implica recibir un complemento retributivo a cambio de entregar a xornada laboral íntegra ao servizo do Concello. A contrapartida é inequívoca e está marcada por lei.

Difícil atopar a alguén que non entenda o problema de fondo. Quen cobra en exclusiva non pode simultanear o cargo con negocios privados. É a regra básica que vertebrá todo o sistema de incompatibilidades do ámbito público. Con todo, segundo sostén a acusación fiscal, esa prohibición tería sido ignorada de forma sistemática durante anos. Non falamos dun mero descoido administrativo nin dun erro interpretativo. A diferenza entre solicitar a compatibilidade e omitir o trámite marca a fronteira exacta entre o permitido e o presuntamente delictivo. Aí reside o nó gordiano do asunto.

Da instrución á Audiencia Provincial

Abonda con mirar o percorrido procesal para calibrar a magnitude do que está enriba da mesa. O Ministerio Fiscal solicita formalmente a apertura de xuízo oral ante a Audiencia Provincial de Ourense, o que significa que o caso pretende dar o salto desde o xulgado de instrución á sala do penal. Este paso non é un trámite menor. Implica que os fiscales consideran que os indicios reunidos durante a fase de investigación son sólidos, suficientes e dignos de ser sostidos ante un tribunal.

Ninguén debería perder de vista o que representa unha pena de nove anos de inhabilitación. Na práctica, equivalería a afastar o rexecedor de calquera emprego ou cargo público durante case unha década completa. Falamos de tres lexislaturas municipais. Se o tribunal finalmente comparte o criterio do fiscal, o impacto político na cidade sería enorme, especialmente para a formación local que lidera o edil investigado, unha forza cuxo peso electoral se concentra case por enteiro no concello ourensán e cuxa supervivencia política depende directamente de quen hoxe ocupa a Alcaldía.

Prevaricación: o delito que define o expediente

Cómpre recordar que significa exactamente prevaricación no ámbito da administración local. O Código Penal castiga a autoridade ou funcionario público que, a sabiendas da súa inxustiza, dita unha resolución arbitraria ou adopta unha decisión manifestamente contraria a dereito. Neste contexto, a lei de incompatibilidades prohibe que un alcalde cobre un soldo completo por entregarse en corpo e alma ao goberno da cidade e, paralelamente, manteña negocios privados en activo sen comunicalo nin solicitar autorización. Esa sería, a xuízo da Fiscalía, a decisión inxusta que sustenta a imputación por prevaricación.