Once persoas foron hospitalizadas tras un incendio dun patinete eléctrico nunha rúa da Coruña. Once. Non se trata dunha cifra pequena nin dun caso aislado. É a confirmación de que introducimos nas nosas beirarrúas un dispositivo de mobilidade cuxos riscos non sabiamos —ou non quisemos— regular a tempo. E mentres tanto, seguimos como se nada.
As baterías de litio que alimentan os patinetes eléctricos son, en esencia, concentracións de enerxía química altamente inestable se non se fabrican, cargan e manteñen correctamente. Cando unha delas entra en combustión, faino con gran violencia: temperaturas superiores a 600 graos, fume tóxico e unha chama difícil de apagar. O que ocorreu na Coruña non foi un accidente imprevisible, senón a consecuencia lógica dun mercado desregulado, da venda masiva de dispositivos de baixa calidade e da ausencia de controis sobre quen circula con eles, como os carga e en que condicións.
O problema ten tres dimensións que requiren respostas inmediatas. A primeira é a certificación. Hoxe en día, calquera pode comprar online un patinete eléctrico por menos de 200 euros que non cumpre ningunha norma de seguridade. Non hai un control aduaneiro efectivo sobre estes produtos, nin unha inspección sistemática nos puntos de venda. Mentres a Unión Europea discute directivas, os patinetes de procedencia dudosa seguen chegando aos fogares galegos a un ritmo de miles por mes.
A segunda dimensión é o uso. Un patinete eléctrico pode alcanzar os 25 km/h, unha velocidade á que un impacto contra un peón —neno, ancián ou persoa con mobilidade reducida— pode ser letal. Con todo, a normativa vixente limítase a prohibir a súa circulación por beirarrúas, unha prohibición que ninguén cumpre e ninguén fai cumprir. Os axentes municipais non poden estar en cada esquina, e os usuarios nótano. O resultado é unha anarquía urbana na que o máis débil —o peón— paga as consecuencias.
A terceira dimensión, a máis invisible pero quizais a máis urxente, é a logística de carga. Os incendios de patinetes non ocorren normalmente mentres se circula. Ocórren mentres se cargan, a miúdo en vestíbulos de comunidades de veciños, rellanos de escaleira e garaxes sen ventilación. Unha carga defectuosa nun bloque de vivendas pode provocar un incendio estrutural en cuestión de minutos. Cantas comunidades de propietarios en Galicia teñen un protocolo de carga de patinetes? Practicamente ningunha.
Aquí é onde o papel dos concellos volve insustituíbel. A Coruña, Vigo, Ourense e Lugo non poden seguir mirando cara ao outro lado. Fai falta unha ordenanza municipal clara: patinetes certificados exclusivamente, prohibición de carga en zonas comúns sen armarios ignífugos, seguros de responsabilidade civil obrigatorios e campañas de información masivas. O custo de implementar estas medidas é infinitamente inferior ao custo sanitario, material e humano dun incendio como o deste domingo.
Tamén corresponde ao usuario asumir a súa responsabilidade. Mercar o patinete máis barato de internet, cargalo toda a noite no rellano e circular pola beirarrúa a 20 km/h non é un dereito. É unha negligencia. A cultura da mobilidade urbana esixe educación cívica, e esa educación non se improvisa despois do accidente.
Once feridos en A Coruña deberían ser suficientes para desbloquear de unha vez por todas a regulación. Se non o son, a pregunta é cantos máis teremos que contar antes de que alguén tome unha decisión. Porque o próximo patinete que arda pode non ser nunha rúa. Pode ser no portal da túa casa.
A mobilidade eléctrica é o futuro. Pero un futuro sen regras non é progreso: é perigo con rodas.
