Ribeira Sacra suma apoios internacionais clave na súa carreira cara á Unesco

A candidatura da Ribeira Sacra a Patrimonio da Humanidade recibiu un impulso inesperado desde a outra banda do mundo. Perú, Tanzania e Ucraína presentaron unha emenda conxunta no comité da Unesco que se celebra estes días en Corea do Sur. A súa proposta é clara: reverter o informe negativo do Icomos e conceder a distinción, aínda que con condicións. A votación definitiva espérase nas próximas horas.

Non é un xesto menor. Tres países con realidades culturais e xeográficas moi distintas decidiron respaldar a única candidatura española que opta este ano ao recoñecemento. A emenda, rexistrada durante a fin de semana, sostén que a documentación presentada polo promotor da candidatura —a Xunta de Galicia e os concellos implicados— merece unha oportunidade. Propoñen inscribir o ben na lista de Patrimonio Mundial de forma condicionada, cun seguimento estrito e a obriga de presentar novos informes de cara a decembro de 2028.

O respaldo de tres países e a clave dos dous terzos

A manobra diplomática non é casual. Para que a emenda prospere, necesita o apoio de polo menos dous terzos dos países que votan no comité. E aí está a incógnita. A delegación española, encabezada polo embaixador Miguel Iceta, traballa contra reloxo para sumar vontades. Nas últimas horas intensificáronse as conversas informais con outras delegacións, especialmente con países latinoamericanos e africanos que tradicionalmente amosaron sensibilidade cara ás candidaturas paisaxísticas e culturais.

Perú, Tanzania e Ucraína argumentaron que, tras examinar a documentación remitida polo promotor, consideran que o valor universal excepcional da Ribeira Sacra está suficientemente xustificado. A emenda recoñece que existen aspectos que mellorar, mais aposta por non pechar a porta de forma definitiva. Unha postura que contrasta coa dureza do informe do Icomos, que no seu momento non recomendou a inscrición.

Os condicionantes: socalcos, auga e encoros

A proposta dos tres países inclúe condicións concretas. Exáltase o valor dos socalcos e a arquitectura tradicional da paisaxe, mais instase ao promotor a afondar no argumento da auga como vehículo condutor da candidatura. Non é unha observación menor: a Ribeira Sacra é un territorio marcado polos ríos Sil e Miño, e os seus canóns son o eixe vertebrador de todo o conxunto. Porén, a Unesco pide integrar de forma máis explícita as grandes infraestruturas hidráulicas, é dicir, os encoros, na narrativa patrimonial.

Tamén se solicita un plan de xestión actualizado e un sistema de seguimento que garanta a conservación do ben a longo prazo. A data límite para presentar estes documentos é decembro de 2028, cando se celebrará o comité número 48 do organismo internacional. Se a emenda sae adiante, a Ribeira Sacra disporá de pouco máis de dous anos para cumprir cos requisitos e consolidar a súa candidatura.

Un longo camiño ata Corea do Sur

A candidatura da Ribeira Sacra non foi un camiño de rosas. Desde que se presentou oficialmente, enfrontou dúbidas técnicas, críticas de colectivos ecoloxistas e a sombra do informe do Icomos. Mais tamén cosechou apoios institucionais e sociais. Os concellos da comarca, as adegas, as confrarías e os veciños teceron unha rede de complicidade que logrou manter viva a aspiración.

Agora, nunha sala de convencións en Corea do Sur, o futuro desta paisaxe milenaria decídese entre votos e emendas. A delegación española confía en que o respaldo de Perú, Tanzania e Ucraína non sexa un xesto illado, senón o inicio dunha corrente favorable. A votación, que se espera para as próximas horas, será o termómetro real das posibilidades.