A resolución da Xunta de Galicia que declara o arquivo definitivo do proxecto de Altri en Palas de Rei non pechou a ferida aberta no tecido social da comarca de Ulloa. Lonxe de considerar o asunto como un punto final, as plataformas cidadás que se opuxeron frontalmente á macroplanta de fibras téxtiles durante os últimos tres anos anunciaron que estudan recorrer a decisión administrativa. O motivo, segundo trasladan fontes da coordinadora, é que consideran que a argumentación técnica do Goberno galego non aborda o que eles consideran o núcleo do conflito: a viabilidade ecolóxica e social do proxecto en si mesmo.
O anuncio da conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana, o pasado 10 de xullo, foi recibido con alivio e celebración por parte dos colectivos ecoloxistas e veciñais. Con todo, a alegría inicial tornouse nunha postura de prudencia e vixilancia activa. «Gañouse a vida, a do río Ulla e a das persoas que confluímos con el», manifestaron desde a plataforma Ulloa Viva, subliñando que o triunfo non é dunha organización en concreto, senón da cidadanía que sostivo unha mobilización constante. Pero o mesmo éxito que celebran é o que os impulsa a non baixar a garda.
Os motivos dun posible recurso: máis alá da inviabilidade económica
A Xunta baseou a súa decisión de arquivo na «inviabilidade» do proxecto, un termo que, para os opositores, resulta ambiguo e non ataca as raíces do problema. As plataformas —entre as que se atopan Ulloa Viva, a Plataforma en Defensa da Ría de Arousa e a Plataforma Mina de Touro-O Pino Non— solicitaron o acceso a toda a documentación do expediente para analizar con lupa os fundamentos xurídicos e técnicos da resolución. A intención é presentar un recurso que obrigue á administración a pronunciarse sobre cuestións que consideran capitais e que, ao seu xuízo, quedaron nun segundo plano.
Entre esas cuestións atópase a demanda dun «perdón público» por parte da empresa promotora, Greenfiber (filial de Altri), e das propias administracións implicadas. Os colectivos entenden que tres anos de mobilización, de incerteza e de tensión social merecen un recoñecemento explícito do «sufrimento» causado. Esta reclamación, inusual no discurso das plataformas ecoloxistas, revela a profunda pegada emocional que deixou o conflito nunha comarca que viviu dividida entre a esperanza dun desenvolvemento industrial e o medo a un impacto ambiental irreversible.
O precedente da mobilización cidadá en Galicia
Este caso inscríbese nunha longa tradición de conflitos ambientais en Galicia, onde a mobilización veciñal logrou frear ou modificar grandes proxectos industriais. Desde a loita contra as minas de Touro e O Pino ata a oposición ás plantas de celulosa na ría de Pontevedra, a sociedade civil galega demostrou unha capacidade de organización e resistencia que, en ocasións, superou os mecanismos administrativos. O arquivo de Altri en Palas de Rei súmase a esa lista de batallas gañadas, aínda que cun sabor agridoce.
«Non vai ao fondo do conflito», sentencian as fontes consultadas. A frase resume a desconfianza que persiste entre os activistas. Para eles, o arquivo definitivo baseado na inviabilidade económica ou de tramitación non é unha garantía de que o proxecto non poida rexurdir baixo outra forma ou noutra localización. A vixilancia, polo tanto, manterase nos tribunais e na rúa, mentres se estuda a viabilidade do recurso. A loita, insisten, non terminou; simplemente entrou nunha nova fase, a da esixencia de responsabilidades e a consolidación dun modelo territorial que non pon
