**O GROVE** — A navegación á vela deixou de ser, na comarca do Salnés, unha lembranza dos vellos cadernos de bitácora para converterse nunha realidade viva que gaña adeptos cada verán. O que comezou como unha iniciativa puntual rematou por demostrar que as embarcacións tradicionais teñen moito que dicir en pleno século XXI.
A alianza entre o Náutico de San Vicente e a Asociación Amigos da Dorna Meca deu como froito un programa estival pioneiro que achega a navegación á vela a quen nunca tiveran contacto con ela. Non é un detalle menor: falamos dunha escola sobre a auga onde o vento segue a ser o único motor.
Un pasado que pesa e ensina
Cómpre recordar que estas augas foron testemuñas dunha forma de vida durísima. Na praia da Lanzada, o mal tempo rematou por bautizar o areal polas embarcacións que alí buscaban refuxio cando a ondada e o vento se poñían en contra. Non había motores daquela —chegarían ben entrados os anos cincuenta— e a vida do mariñeiro dependía da súa destreza coas velas e da súa resistencia física.
Pero a historia non se entende sen elas. As mulleres da zona acudían á praia cando os barcos recababan, cargando cos seus característicos cestos sobre a cabeza —esas pezas tradicionais que forman parte do imaxinario galego— e camiñaban decenas de quilómetros a localidades próximas como Castrelo ou Meaño para vender o peixe. Tamén levaban aos homes comida e roupa limpa. Todo ese esforzo, toda esa cadea de traballo, sostiña unha economía que dependía do mar e da vela.
Aí está a clave do que ocorre hoxe en O Grove: quen agora aprenden a navegar á vela fáno sobre un legado que ergueu pobos enteiros. A frase que dá título a esta corrente —«as dornas levantaron pobos»— non é unha metáfora baleira. É a constatación de que a tradición ten valor e de que recuperala é tamén unha forma de render homenaxe a quen a fixeron posible.
A iniciativa que une pasado e presente
O certo é que a proposta estival logrou algo que parecía difícil: reunir a navegantes de distintas idades e procedencias arredor dun obxectivo común. As xornadas organizadas polo Náutico de San Vicente e a asociación Amigos da Dorna Meca conseguiron encher de velas unha baía que durante décadas ficara reservada ás embarcacións a motor.
Un grupo de navegantes compartiu travesía coa tripulación da asociación, nunha imaxe que resume perfectamente o espírito da iniciativa: veteranos que coñecen cada cabo e cada nó, xunto a novatos que descobren por primeira vez a sensación de gobernar unha embarcación impulsada unicamente polo vento. De tempo levaba este ensino sen transmitirse.
A escolla das dornas non é casual. Estas embarcacións, de profunda raigame nas Rías Baixas, representan a esencia dun xeito de entender o mar que estivo a piques de perderse. A súa recuperación non é só unha cuestión patrimonial; é tamén unha aposta por un modelo de navegación máis sostible e máis conectado co contorno.
Un verán que deixa pegada
A acollida superou as expectativas dos organizadores. A ninguén se lle escapa que o verán na comarca do Salnés é sinónimo de turismo, mais esta proposta foi máis alá do mero entretemento estacional. quen se achegaron ás xornadas atoparon algo máis ca un curso de vela: descobriron unha forma de entender o mar, a súa historia e a súa xente.
As cifras de participación e o ambiente xerado arredor das actividades apuntan a que a iniciativa ten percorrido. Non parece casualidade que sexa precisamente en O Grove, con esa praia da Lanzada como testemuña muda de tantas historias de esforzo, onde a vela tradicional atopase o seu mellor altofalante.
O programa demostrou que a tradición non está reñida coa modernidade, e que os máis novos poden atopar nas dornas unha maneira de con
