A provincia galega segue a ser a segunda potencia hidráulica de España, pero a escaseza de chuvias en primavera cortou a racha dun arranque de ano histórico. Os encoros ourensanos inxectaron 2.550.432 megavatios hora á rede nacional entre xaneiro e maio, unha cifra que case triplica os rexistros da dura seca de 2022.
Poucas veces un dato resume tan ben o pulso entre a climatoloxía e a economía. A produción eléctrica de Ourense depende do que ocorra no ceo, e este 2026 comezou cunha xenerosidade que despois se tornou en seca. O resultado: unha freada que impediu reeditar o récord absoluto de 2024 e que permitiu a Salamanca arrebatar o liderado estatal.
Un arranque de ano espectacular que se desinflou
Os datos oficiais do sistema eléctrico correspondentes aos cinco primeiros meses do ano certifican a fortaleza do tecido hidroeléctrico ourensán. As concas do Miño e do Sil, cos seus encosos a plena capacidade grazas a un intenso réxime de precipitacións no arranque do exercicio, chegaron a xerar case tres veces máis enerxía ca no mesmo período de 2022, cando a seca esnaquizaba o territorio.
A cifra de 2.550.432 MWh ten un valor engadido: demostra que a infraestrutura provincial responde cando a auga acompaña. Pero cómbolle lembrar que o ano pasado foi aínda mellor. En 2024, Ourense bateu tódolos rexistros históricos ao superar os 3.200.000 MWh en só cinco meses, unha marca que parecía difícil de igualar pero que este exercicio tiña visos de superar durante os primeiros compases.
Non foi posíbel. A falta de chuvias sostidas durante a primavera freou o ritmo das turbinas nas concas do Miño e do Sil. A ralentización chegou xusto cando a demanda enerxética comezaba a repuntar e cando as reservas comezaban a amosar os primeiros síntomas de esgotamento.
Salamanca, o novo referente estatal
Aí está a clave do cambio de trono. Salamanca arrebatou a Ourense a condición de primeira provincia hidroeléctrica do país, un título que os ourensanos ostentaran durante os últimos exercicios. A provincia castelán-leonesa soubo aproveitar as súas infraestruturas e un réxime de chuvias máis favorábel para se situar no máis alto do ranking nacional.
A ninguén se lle escapa que a pugna entre ambas as provincias non é nova. Salamanca conta cun parque de centrais e encoros de gran capacidade, e a súa orografía permite unha xestión da auga moi eficiente. Pero Ourense non se quedou atrás: a provincia consolídase como segunda potencia hidráulica do país, un posto que lle permite manter un peso específico considerábel no mix enerxético español.
Non é menor o dato de que a provincia galega axuenta o tipo mesmo nun ano de transición climática como este. A diversificación das súas infraestruturas, con centrais tanto no curso alto do Miño como na conca do Sil, outórgalle unha resiliencia que outras rexións envyian.
O encoro de Albarellos, a gran aposta de futuro
Precisamente nesa aposta polo futuro enmárcase o proxecto que ten como epicentro o encoro de Albarellos. Esta infraestrutura, situada en plena comarca de O Carballiño, perfíllase como o corazón dunha futura central de bombeo que podería cambiar as regras do xogo na produción eléctrica galega.
A tecnoloxía de bombeo permite almacenar enerxía: úsase o excedente eléctrico para elevar auga a un encoro superior e, cando a demanda o require, sáltase esa auga para xerar electricidade. Un sistema que converte os encoros en auténticas baterías naturais e que podería dar a Ourense unha vantaxe competitiva decisiva fronte a Salamanca.
O proxecto, que leva anos sobre a mesa, cobra agora unha dimensión estratéxica renovada. Nun contexto de transición enerxética e de crecemento das renovábeis intermitentes, contar con capacidade de almacenamento converteuse nun activo.
