Pontevedra garda un achegamento extraordinario. As escavacións que a Deputación desenvolve no antigo convento de Santa Clara sacaron á luz o cerebro saponificado dunha monxa, localizado nunha das tumbas do coro baixo da igrexa. Os arqueólogos sosteñen que apenas existen tres precedentes comparables no mundo: en Italia, Chile e Arxentina.
Un órgano que non debería ter sobrevivido
O tecido cerebral, pola súa natureza branda, é do primeiro que desaparece trala morte. Que un órgano así atraveses séculos e apareza recoñecible dentro dunha tumba é, sinxelamente, algo excepcional. Os técnicos que traballan nas novas sondaxes do convento non agochan o seu asombro e cualifican o descubrimento como algo fóra do común.
O órgano apareceu asociado aos restos dun cranio que se encontraba en moi mal estado de conservación, desvinculado doutras partes do esqueleto. A explicación de que o cerebro se mantivese está nas condicións propias do enterramento, que favoreceron a saponificación, un proceso químico polo que as graxas corporais se transforman nunha substancia cerosa e resistente ao paso do tempo.
O coro baixo, epicentro dos descubrimentos
O punto exacto do achegamento é significativo. O coro baixo da igrexa de Santa Clara, un espazo reservado historicamente á comunidade relixiosa, concentra varias tumbas que as escavacións están a sacar á luz. Que os enterramentos localizados correspondan a monxas do convento encaixa coa historia do inmoble, ocupado pola orde clarisa durante séculos ata o seu desaloxo recente.
Non é o único resultado que están a dar os traballos. As catas desenvolvidas no conxunto destaparon restos medievais e máis dun milleiro de pezas arqueolóxicas, un volume que dá idea da densidade de historia acumulada baixo o convento e do que aínda pode quedar por descubrir.
A escavación integral, sobre a mesa
O achegamento do cerebro chega ademais nun momento delicado para o futuro do inmoble. Os técnicos encargados dos traballos trasladaron a súa petición de que a escavación na igrexa sexa integral, é dicir, que abranguer todo o espazo en lugar de limitarse a sondaxes puntuais. Unha reivindicación que atopou respaldo político por parte do máximo responsable da área de Patrimonio da institución provincial.
A lóxica do argumento técnico é sinxela: se as sondaxes parciais xa están a achegar achegamentos desta magnitude, resulta difícil saber que tesouros ou que información permanecen agochados nas zonas que non se van escavar. Demasiado en xogo, quizais, para quedar a medias.
Un convento que segue a dar respostas tras 750 anos
As escavacións forman parte dun proceso máis amplo encamiñado a resolver preguntas que Santa Clara leva sete séculos e medio acumulando, e cuxos resultados servirán para definir o futuro do proxecto museístico previsto no conxunto. Cada achegamento, do milleiro de pezas ao cerebro saponificado, achega información sobre como viviron e morreron quen habitaron o convento.
A antropoloxía forense ten moito que dicir nese senso: os restos humanos localizados no coro baixo permitirán coñecer detalles sobre a saúde, a alimentación e as condicións de vida da comunidade relixiosa que o rexistro escrito non sempre recolle.
O que vén despois
Queda por ver se a petición de escavación integral medra e con que ritmo se desenvolven os traballos. O que o achegamento do cerebro deixa claro é que Santa Clara non é só un edificio singular, senón un xacemento con información aínda por ler. Poucas veces un tecido tan fráxil como un cerebro chega até nós para contalo. A pregunta que agora flota sobre o convento é até onde se atreverán as institucións a escavar para escoitalo.
Novas Relacionadas
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña
Invierte en el Paraíso del Caribe
Únete a los inversores inteligentes que ya están generando rendimientos del 12% anual con Salado Golf & Beach Resort en Punta Cana
Solicitar Información Gratuita