Unha densa columna de fume apoderouse de Ourense o 12 de agosto cando varios focos activos nas parroquias de Seixalbo e Rante achegaron as chamas aos barrios periféricos e obrigaron a evacuar a veciñanza. A Xunta elevou o aviso ao nivel 2 por mor da proximidade do lume a núcleos habitados; catro días despois o incendio deu por extinto tras arrasar 107 hectáreas, pero non sen escenas de tensión, colaboración veciñal e preguntas sobre a orixe das chamas.
O lume nas portas da cidade
Ao mediodía, desde distintos puntos da capital víase a mancha escura no horizonte. Unha nube de fume xurdía da zona do polígono de Barreiros e avanzaba cara á cintura urbana. En cuestión de minutos, a cinsa comezou a caer sobre terrazas e beirarrúas; o cheiro a combustión e a visibilidade reducida xeraron alarma entre os residentes, moitos dos cales optaron por saír das súas vivendas por precaución.
A activación do nivel 2 por parte da Xunta non foi un xesto burocrático: supón mobilizar recursos adicionais e poñer en marcha dispositivos de protección civil ante a ameaza real á poboación. Na parroquia de Rante, no concello de San Cibrao das Viñas, varias familias tiveron que ser evacuadas ante a proximidade do fronte; noutros puntos, como Ponte Noalla, as aeronaves de extinción traballaron practicamente ao ras do núcleo de vivendas, unha operación delicada que obriga a coordinar minuciosamente terra e aire.
Os bombeiros e os medios aéreos non foron os únicos actores. Veciños de Seixalbo e Rante —algúns armados con cubos, mangueiras domésticas e coa determinación que dá a desesperación— colaboraron durante horas en conter o avance das chamas ata que se puideron reforzar as liñas profesionais. “O fume entraba nas casas, tivemos que saír correndo”, relatou a este xornal un veciño que preferiu non dar o seu nome; esa imaxe de xente axudando co que tiña resume a tensión vivida nos arredores rurais ourensáns.
“Non se vía máis que chamas e cinsa. Puxémonos a botar auga como puidemos ata que chegaron os bombeiros.”
Rumores, reactivacións e o que se sabe da orixe
Nas horas iniciais comezou a circular con rapidez un rumor: que o incendio podería ter sido provocado por un tren. A hipótese difundíuse entre veciños e nas redes sociais, pero en ausencia de confirmación oficial non pode considerarse definitiva. En moitos lumes estivais as orixes dilucídanse tras días de investigación, e as causas máis frecuentes na provincia van desde negligencias humanas ata faíscas xeradas por maquinaria ou problemas no tendido ferroviario.
Un elemento que complicou a extinción foi a reactivación do lume. Non é a primeira vez nesta vaga de agosto que un incendio controlado volve a prenderse; as brasas agochadas e o transporte de brasas polo vento —o que os técnicos chaman “acuñamiento”— explican por que un fronte aparentemente estabilizado pode reavivar varios eixes de conflagración. A combinación de temperaturas altas, vexetación seca e rachas de vento converte certas xornadas en particularmente perigosas.
Esta circunstancia encaixa nunha dinámica rexional: o 12 de agosto non só Ourense sufría focos; concellos como Manzaneda, Oímbra, a Serra de San Mamede e A Mezquita tamén estaban afectados, dentro dunha vaga que puxo a proba a capacidade de resposta da comunidade e os servizos de extinción.
Daños, saúde pública e preguntas para o futuro
O balance provisional de 107 hectáreas calcinadas resume un dano que non só se mide en superficie forestal: hai infraestruturas, perda de pastos e tensión entre poboacións que
