En pleno 2025, con máis de 1,11 millóns de afiliados á Seguridade Social, Galicia vive unha paradoxa: o mercado laboral crece, pero os canales oficiais de emprego case funcionan. Só o 1,6% dos asalariados galegos conseguiu o seu posto a través dunha oficina de emprego pública. Por súa parte, un 5,23% facéuno mediante empresas de traballo temporal (ETT). Son datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), fríos e contundentes, que desnuden a ineficacia do sistema público de intermediación laboral no pleno século XXI.
Os feitos
O informe do IGE, titulado “Enquisa de poboación activa: formación, condicións de traballo e experiencia laboral da poboación galega”, revela unha realidade incómoda: mentres o Goberno central aproba unha redistribución de 2.572 millóns de euros para políticas activas de emprego en 2026, o sistema que debería canalizar esas axudas en Galicia case move ficha. En Vigo, A Coruña ou Ourense, as oficinas de emprego, tantas veces promocionadas como porta de entrada ao mercado laboral, case inflúen na colocación real da xente. A cifra do 1,6% non é un erro estatístico. É un diagnóstico.
Quen busca traballo en Galicia non o atopa na administración. Atópanolo no boca a boca, en contactos persoais, en pequenas empresas que contratan ao voo. As ETT, aínda que con as súas críticas, triplican a eficacia das oficinas públicas: 5,23% fronte a 1,6%. E non é que as ETT sexan o modelo ideal, pero polo menos xeran movemento. “Non é menor o dato de que o Estado invista miles de millóns en emprego sen que se vexa reflectido nos resultados reais de colocación”, sinala un técnico do sector de formación en Santiago. “A inversión non chega ao tecido productivo real”.
O SEPE, o Servizo Público de Emprego Estatal, repartirá ese diñeiro entre comunidades autónomas, pero Galicia aínda non sabe canto lle tocará. E, máis grave: non hai un plan claro de como se usarán eses fondos. Mentres tanto, as oficinas locais acumulan formularios sen destino e cursos con baixa empregabilidade. Demasiado tempo.
Contexto e antecedentes
Difícil esquecer que, en 2013, durante a peor crise do emprego en Galicia, as oficinas públicas estaban colapsadas por miles de desempregados. Hoxe, con cifras de ocupación máis altas, un esperaría que a súa eficacia tivera crecido. Pero non. En 2018, o porcentaxe de colocados por oficinas públicas xa era escaso, arredor do 3 %. Agora, caeu á metade. O certo é que o sistema non se modernizou. As plataformas dixitais son lentas, os perfís non se actualizan, as ofertas non chegan a tempo. Basta con mirar o portal do SNG, o Sistema Nacional de Emprego, para ver ofertas caducadas ou mal etiquetadas.
O problema non é só tecnolóxico. É de deseño. As políticas activas de emprego en Galicia estiveron historicamente desconectadas do tecido empresarial. Os cursos formativos —moitos subvencionados con fondos europeos— non sempre responden ás necesidades reais do mercado. En comarcas como O Salnés ou Terra de Lemos, por exemplo, hai demanda de técnicos en agroalimentario ou turismo, pero os programas formativos seguen centrados en perfís xenéricos. Non parece casualidade que os sectores con maior taxa de ocupación sexan Saúde (77,5 %) e TIC (77,2 %), áreas con formación especializada e maior conexión co emprego real.
