O Servizo Galego de Saúde (Sergas) reducirá un 10% do total de camas hospitalarias durante a temporada estival, dous puntos por encima do 8,3% pechado no verán de 2025. A medida afectará a todas as áreas sanitarias salvo á de Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras, que manterá o 100% da súa capacidade operativa. A decisión, xustificada pola consellería por menores ingresos no verán, xa está xerando debate nos centros de primaria e hospitalarios. A ninguén se lle escapa que detrás de cada cama pechada hai unha decisión política.
Os feitos
Este verán, o Sergas deixará sen uso máis de 200 camas distribuídas entre os seus oito hospitais de referencia, aínda que a cifra exacta varía segundo a ocupación media de cada área. A planificación, confirmada por fontes da Consellería de Sanidade, responde á habitual «reducción estacional de patoloxías» e ao aumento de baixas por vacacións do persoal sanitario. Aínda que as camas estarán tecnicamente «en reserva», a súa reapertura dependerá da demanda asistencial real, algo que xera inquietude nos colectivos médicos.
O área de Lugo, A Mariña e Monforte de Lemos será a máis afectada, con só o 88% das camas dispoñibles. En contraste, Pontevedra e O Salnés mantén un 95,75%, o porcentaxe máis alto tras Ourense. En A Coruña e Cee, o peche alcanza o 10%, igual que en Vigo, onde a ocupación media do verán pasado foi do 82%. A ninguén se lle escapa que en Vigo, coa súa alta densidade poboacional e afluencia turística, ese marxe pode quedar curto.
A redución non implica desinfección nin clausura física, senón a desprogramación de camas listas para activarse se hai un pico de demanda. Pero o marxe é estreito. “Non é o mesmo ter unha cama ‘dispoñible’ no papel que contar co persoal para cubrela”, sinalou un responsable do servizo de urxencias do CHUAC. Demasiado tempo.
Contexto e antecedentes
O peche estacional de camas non é novo. Leva aplicándose dende 2012, no pleno crise sanitaria, como medida de contención do gasto. O certo é que cada ano se xustifica cos mesmos argumentos: menor presión asistencial, descenso de enfermidades respiratorias e programación de vacacións. Pero convén lembrar que, dende 2020, o sistema acumula unha perda de máis de 1.200 profesionais por xubilación ou mobilidade, sen reposición total.
En 2025, o porcentaxe de camas pechadas foi do 8,3%. Este ano sube ao 10%, a pesar de que a ocupación media no verán en áreas como Santiago (71,8%) ou Ferrol (69%) non superou os umbrais críticos. Non é menor o dato: mentres en Ourense se mantén todo, nas zonas con maior mobilidade turística como Vigo ou A Coruña aplícase o máximo recorte. ¿Responde isto a unha planificación equilibrada ou a unha improvisación encuberta?
Perspectiva e futuro
O plan de verán do Sergas inclúe axustes tamén na atención primaria, con reforzos puntuais en zonas costeiras como Ribadeo, Sanxenxo ou La Toja. Pero o reforzo non compensa a desprogramación hospitalaria. Fontes municipais de Ribadeo admiten que “o hospital comarcal non dá abasto en agosto, e ter menos camas en Lugo non axuda”. Basta con mirar os datos de 2025: durante a ola de calor de xullo, o CHU de Vigo activou o protocolo de emerxencia por saturación.
