A provincia de Ourense afronta unha recuperación lenta e desigual tras os incendios que arrasaron 150.000 hectáreas no verán de 2025, os máis devastadores rexistrados en Galicia. Un ano despois, a marca do lume segue visible en comarcas enteiras, onde a natureza e as vidas de quen dependen do monte libran unha batalla silenciosa contra o tempo e o abandono. La Voz de Galicia percorreu estes días os territorios queimados para comprobar sobre o terreo como cicatriza, ou non, unha ferida de dimensións históricas.
Chandrexa de Queixa, o epicentro do drama
Na aldea de Parafita, no concello de Chandrexa de Queixa, un camión descargaba esta semana postes de madeira a pleno sol do mediodía. A imaxe, aparentemente rutineira, é en realidade un síntoma de reconstrución: reponse o valado das fincas que o lume devorou xunto cos pastos e o arborado. Pero a escena tamén delata o que queda por facer. As ladeiras da serra de Parafita amosan aínda extensas manchas escuras, onde o verde tarda en regresar e a terra permanece espida.
Ninguén na comarca esquece aquel mes de agosto. As lapas avanzaron cunha virulencia inédita, alimentadas por décadas de abandono forestal, seca acumulada e ventos que converteron calquera intento de control nunha quimera. O resultado: 150.000 hectáreas calcinadas no conxunto da provincia, unha superficie que equivale a máis de 21.000 campos de fútbol. A cifra fala por si soa.
Perder 265 cabras, perdelo case todo
A gandería extensiva foi un dos sectores máis golpeados. En Chandrexa, unha parella do lugar —Verónica e Carlos— perdeuno case todo: 265 cabras que pastaban na serra morreron no incendio. O rabaño era o seu medio de vida, o seu patrimonio e, en boa medida, a razón de ser da súa explotación. «Está custando volver a empezar», recoñecen, coa dureza de quen viu reducirse a cinzas o traballo de anos.
Convén lembrar que estas explotacións non só sosteñen economías familiares. Son tamén a ferramenta máis eficaz contra o avance do mato e a acumulación de biomasa que alimenta os grandes incendios. Sen cabras nin ovellas pastando, o monte convértese nun polvorín. A ironía é cruel: quen máis contribúen a previr o lume foron os que máis sufriron as súas consecuencias.
Unha recuperación que non chega a todas partes por igual
A lenta recuperación da provincia non é homoxénea. Hai zonas onde o rebrote do arborado autóctono ofrece sinais de esperanza, con brotes verdes asomando entre a cinza. Noutras, porén, a erosión fixo mella e a terra fértil pérdese con cada chuvia. Os expertos levan meses advertindo de que a rexeneración natural dun monte atlántico pode requirir décadas, e que sen intervención humana activa —reforestación, xestión do mato, recuperación de solos— moitas áreas quedarán condenadas a unha paisaxe degradada.
A ninguén se lle escapa que o problema de fondo transcende o incendio en si. A Galicia rural baleirada, cunha poboación envellecida e explotacións cada vez máis escasas, carece dos brazos necesarios para xestionar un territorio que ocupa o 60% da superficie autonómica. Aí está a clave: o monte non arde porque haxa seca ou calor, arde porque está abandonado.
O verán non minguan a ameaza
Mentres os veciños de Parafita reciben os postes para recompoñer os seus valados, o calendario segue o seu curso. É 6 de agosto e o verán non mingua. As temperaturas mantéñense altas e a humidade escasa. A provincia de Ourense, que adoita rexistrar os termómetros máis extremos de Galicia, volve estar no punto de mira cada xornada de risco alto ou extremo de incendios.
A pregunta que flota no ambiente é incómoda pero necesaria:
Únete a la conversación
En esta sección solo pueden comentar usuarios registrados.