Pontevedra perde a un veciño que fixo da proximidade o seu oficio

Hay cidades que se miden en monumentos e outras que se miden en persoas. Pontevedra, que este fin de semana despediu a Alejandro Ramírez García, finado o sábado, pertence claramente ao segundo tipo. A súa morte deixou un baleiro na Boa Vila, ese barrio vello onde o nome de Ramírez era sinónimo dunha forma de entender a vida veciñal que os grandes almacéns nunca chegarán a replicar.

O oficio de ser coñecido

Que converte a alguén en «ilustre» dun barrio? Non un título nin un cargo, senón décadas de trato diario. Ramírez gañouse ese lugar no histórico bar e ultramarinos Beledo, un negocio aberto nos soportais de A Ferrería por unha familia chegada desde Astorga. Alí, entre encargos e conversas de mostrador, o novo Alejandro —que comezara a traballar nun taller de recauchutados en A Virxe do Camiño— converteuse nunha desas figuras imprescindibles do comercio de proximidade que tanto moldearon o carácter de Pontevedra.

A súa traxectoria foi recoñecida coa Medalla ao Mérito no Traballo, unha distinción que, vista en perspectiva, parece case insuficiente ante o que representa: toda unha vida adicada ao servizo dos demais desde un pequeno establecemento. En tempos en que o comercio de barrio loita por sobrevivir, a súa figura adquire mesmo un valor simbólico engadido.

Compromiso coa cidade, dentro e fóra do mostrador

Pero reducir a Ramírez ao papel de tendeiro sería inxusto. A súa pegada cidadá foi moito máis ampla: foi alcalde de barrio en Santa María, unha forma antiga de representación veciñal que fala dun home ao que a súa comunidade confiaba responsabilidades. Formou parte tamén do mundo cofrade da Semana Santa pontevedresa, unha das señas de identidade colectivas máis arraigadas da cidade, e foi membro de A Peña da Boina, outra desas institucións populares que sosteñen a vida social do casco histórico.

A súa biografía persoal tampouco carece de relevo. Casou aos 19 anos con Peregrina Lorenzo Blanco, natural de San Vicente do Mar e xa finada, que por entón contaba con 17. O matrimonio tivo catro fillos: Ramiro, Cristina, Manolita e Patricia.

O valor dunha vida sinxela

Cabe preguntarse por que a morte dun veciño —non un político célebre, non un artista de renome— conmove a toda unha cidade. A resposta quizais estea en que as biografías como a súa son as que verdadeiramente tecen unha comunidade. Os recados a domicilio, o lembrete do nome de cada cliente, a porta sempre aberta: xestos sen titulares que, acumulados durante décadas, acaban sendo a verdadeira historia dun barrio.

A Boa Vila de hoxe, transformada, pouco ten que ver con aquela na que Ramírez fixo a súa vida, pero a memoria de personaxes como el é precisamente o que permite que un barrio non perda a súa alma aínda que cambien as súas tendas e os seus veciños. Quizais sexa esa a lección que deixa: a relevancia pública non sempre pasa polos grandes escenarios; ás veces reside na constancia dun traballo ben feito durante toda unha vida.

Pontevedra chorra a Alejandro Ramírez e, con el, a un modelo de veciñanza que convén non dar por perdido. O seu recordo seguirá vivo na Ferrería, nas cofradías e en cada recuncho onde aínda se conte a súa historia.