Este xoves, ás catro da tarde, a comarca de As Pontes asistirá a un espectáculo que é, á vez, un punto e final. As catro torres de refrixeración da antiga central térmica viranse abaixo nunha voladura controlada que durará apenas 1,2 segundos. Suficiente para borrar da paisaxe unha icona que durante décadas definiu a identidade industrial da zona. Demasiado tempo na memoria colectiva para que desapareza nun abrir e pechar de ollos.
O derribo simultáneo das catro estruturas marca o fito máis visible do desmantelamento da planta, un proceso que arrincou hai dous anos. A operación, meticulosamente planificada, obrigou a despregar un amplo dispositivo de seguridade no perímetro da central. A ninguén se lle escapa que non é unha demolición calquera: son 150 metros de altura os que se esnaquizarán ao unísono, nunha coreografía pirotécnica que converterá o formigón en po.
Un cambio de era para a comarca
A central térmica de As Pontes non foi só unha planta enerxética. Foi o motor económico de toda unha comarca, o sostén de miles de familias durante xeracións. A súa construción, nos anos setenta, transformou un concello rural nun polo industrial de referencia en Galicia. Agora, coas torres no chan, péchase un capítulo que abarcou medio século de historia.
Convién recordar que o carbón que alimentaba aquelas caldeiras chegaba a través dun ferrocarril que surcaba a provincia de Lugo. A mina a ceo aberto, unha das máis grandes de Europa, proporcionaba o combustible. Todo iso forma xa parte do pasado. A transición enerxética impuxo a súa lóxica, e o que antes era sinónimo de progreso hoxe percíbese como unha pegada que é necesario borrar.
Non é menor o dato de que o desmantelamento da planta xere emprego nunha comarca que busca alternativas. Os traballos de demolición, que se prolongarán durante meses, dan traballo a decenas de persoas. Pero a pregunta que flota no ambiente, a que ninguén termina de responder con claridade, é que virá despois.
A operación, ao detalle
A voladura controlada foi deseñada para que as catro torres caian cara ao interior do recinto, minimizando o impacto no contorno. Os expertos calcularon a carga explosiva necesaria con precisión milimétrica. As vibracións e a nube de po están controladas, aínda que nun radio de varios quilómetros notarase o tremor.
As autoridades establecern un perímetro de seguridade que abrangue as estradas próximas e obriga a desaloxar algunhas vivendas achegadas durante o momento exacto da detonación. A Garda Civil e a Policía Local coordinan o dispositivo. Os veciños foron informados con antelación, e moitos planearon seguir o derribo desde os puntos elevados que rodean a central.
Aí está a clave: a xente quere velo. Quere despedirse desas torres que formaron parte do horizonte cotián durante décadas. As redes sociais encheron de fotos e vídeos das últimas imaxes das torres en pé, como se tratase dun loito colectivo por unha paisaxe que desaparece.
O futuro dun solar estratéxico
Coas torres derrubadas, o seguinte paso será a limpeza e descontaminación do chan. A central ocupaba unha superficie enorme, e todo o terreo deberá ser acondicionado para novos usos. A propiedade, Endesa, anunciou a súa intención de impulsar proxectos renovables na zona, aínda que sen prazos concretos.
A comarca de As Pontes, mentres tanto, segue buscando o seu sitio nun mundo sen carbón. O polígono industrial, as iniciativas de formación e a aposta polo turismo vinculado á natureza e ao patrimonio mineiro son algunhas das vías que se exploran. Pero a incerteza pesa. A caída das torres non resolve o problema de fondo: como garantir o futuro dunha poboación que creceu ao abeiro da té
