A Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) da Coruña celebrou este xoves a confirmación por parte do Tribunal Supremo da titularidade pública do Pazo de Meirás, unha resolución que cualifican como unha vitoria xurídica e, sobre todo, como o triunfo do activismo social e memorialista que durante anos reclamou a recuperación do inmoble. A sentenza, ditada en marzo de 2026, desestima os recursos presentados polos herdeiros da familia Franco e obriga, ademais, á cancelación das inscricións rexistrais que impedían a disposición pública do ben. Para os colectivos, o fallo sela unha demanda histórica que tiña como obxectivo restituír a propiedade e a memoria das vítimas do franquismo en Galicia. Máis A Coruña.
Desde a CRMH subliñan que a decisión non só restituúe a titularidade do pazo ao Estado, senón que recoñece prácticas irregulares que rodearon a súa incorporación ao patrimonio da familia do ditador. O colectivo sinala que a resolución confirma que houbo maniobras fraudulentas, actuacións ilícitas e expulsións forzosas de veciñas e veciños de Meirás vinculadas ao réxime, e que o inmoble ficou afectado ao servizo público da Xefatura do Estado, con gastos asumidos polo propio Estado en calidade de usufructuario de facto.
Os memorialistas valoran, así mesmo, o compoñente mobilizador da histórica campaña pola recuperación de Meirás, que incluiu denuncias, investigacións sociais e presión cidadá. Segundo a CRMH, esa mobilización foi a que impulsou o Estado a iniciar procedementos xudiciais reclamatorios e de recuperación da propiedade. O colectivo reclama agora que a execución da sentenza sexa clara e ambiciosa para que o pazo deixe de estar asociado á impunidade do pasado e pase a servir á cidadanía.
No capítulo relativo á liquidación posesoría, o alto tribunal confirmou a valoración en concepto de posesión de boa fe, unha conclusión que a Comisión cuestiona. A CRMH lembra que xa advertiu dun posible erro procesal por parte da Avogacía do Estado ao incluír na demanda unha cuantificación da posesión que, segundo o seu análise, non atendía á dinámica real de apropiación. Esa discrepancia obriga, a xuízo dos memorialistas, a unha reflexión profunda sobre como se levaron a cabo as fases procesuais nun asunto que segue sendo sensible para a sociedade galega.
Vitoria xudicial que reivindica a memoria galega
O colectivo trae tamén á colación un dato determinante: en 2018 o representante do Concello de Sada formulou un voto particular no que sinalaba que a demanda debía considerar a posesión de mala fe, unha posición que, din dende A Coruña, o Supremo non tivo en conta ao confirmar a resolución. Por iso, a CRMH pide ás administracións públicas que, no momento de executar a sentenza e de cuantificar a liquidación posesoría para o período dende o 20 de novembro de 1975 ata a data do emplacemento xudicial aos herdeiros, se opoñan de forma enérxica ás pretensións dos Franco.
A sentenza obriga ademais a cancelar as inscricións rexistrais que outorgaban aparencia de propiedade á familia do ditador, de modo que o Estado pasa a ser plenamente propietario e pode dispoñer do pazo. Para os movementos sociais, esta circunstancia elimina calquera desculpa para adiar as obras necesarias de conservación e adaptación do edificio e abre a porta á súa utilización como espazo público, con todas as dependencias postas ao servizo da comunidade.
Sobre o uso futuro do inmoble, a CRMH esixe a sinatura dun convenio interadministrativo de xestión que inclúa a participación das entidades memorialistas e que determine as condicións de réxime do ben como un lugar de memoria democrática. Ese marco, recalcan, debe garantir q
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.