Galicia acumula preto de mil fincas rústicas de titularidade estatal que permanecen sen explotar, cunha superficie media que nin sequera alcanza a media hectárea. O dato, adiantado por La Voz de Galicia, choca co compromisso adquirido polo Goberno de poñer estes terreos en marcha para favorecer o relevo xeneracional no medio rural. Demasiado tempo quedas.
Unha promesa de xaneiro que avanza de vagar
A mediados do pasado xaneiro, o presidente do Goberno anunciou a mobilización de 17.000 fincas rústicas en toda España cun obxectivo claro: dinamizar a actividade agraria. O público ao que ía dirixida a medida eran os mozos e os emprendedores do sector, eses que tantas veces se queixan de que o maior obstáculo para instalarse non é a falta de ganas senón a falta de terra.
Pois ben, a cifra galega dese inventario estatal rolda o milleiro de fincas. Non é menor o dato. Falamos de parcelas dispersas polas catro provincias, de pequeno tamaño na súa maioría, que pertencen á Administración e que, de se mobilizaren, poderían aliviar cando menos en parte a escaseza de solo agrario que frea proxectos novos.
Terras públicas, montes e oportunidades perdidas
Que o Estado teña terra en Galicia non é unha anomalía. Patrimonio, antigas instalacións públicas, terreos herdados de usos militares ou científicos… o mapa da propiedade pública rural é amplo e heteroxéneo. Un exemplo visual: o antigo Observatorio de Monteventoso, en Doniños, onde os terreos públicos conviven con fincas rústicas circundantes. Aí está a chave do problema: a terra existe, pero falta o mecanismo para que cambie de mans.
Nunha comunidade cun envellecemento agrario acentuado, cada hectárea que non se cultiva é unha hectárea que se perde para o relevo. E a ninguén se lle escapa que o acceso á terra é, xunto á financiación, o grande escollo de quen quere comezar un proxecto gandeiro en Galicia.
Do anuncio ao banco de terras
Convén lembrar que os anuncios de mobilización de fincas públicas adoitan topar co mesmo muro: a dispersión administrativa, a falta de catastro actualizado en moitos casos e a lentitude dos trámites para ceder ou arrendar. Unha finca de media hectárea, por si soa, apenas dá para unha explotación; agrupada con outras colindantes, pode ser o xermolo dalgún proxecto viable. Pero agrupar esixe traballo, coordinación e vontade política sostida no tempo.
A pregunta que flota é se o compromisso de xaneiro se converterá nun banco de terras operativo e con usuarios reais, ou noutra lista de inventario gardada nun caixón. O certo é que a materia prima xa está identificada.
Mil fincas galegas á espera dunha man. Se o Estado quere que o campo galego teña futuro, non lle faltan parcelas para comezar; fáltalle, como tantas veces, velocidade. Que alguén se atreva a poñerlles data.