Na libraría Galgo Azul da Coruña, un grupo de persoas reuniuse o xoves para bordar pañuelos cos nomes das persoas desaparecidas durante a ditadura arxentina, nun acto convocado pola Asociación Galego Arxentina pola Memoria Democrática (Agama) e en sintonía coa iniciativa das Madres de Plaza de Mayo. A xornada serviu para conmemorar o medio século transcorrido desde o golpe de Estado do 24 de marzo de 1976 e para manter vivo o recordo de quen foron detidos e desaparecidos. A actividade combinou a reivindicación da memoria co intercambio de testemuños de familiares e veciños. O obxectivo declarado foi non esquecer e visibilizar as víctimas dese réxime militar.
A proposta retomou a tradición de bordar pañuelos que xurdiu da protesta das Madres de Plaza de Mayo en 1977 e que desde entón se empregou como símbolo de procura e denuncia. Agama organizou o encontro para facilitar que tanto parentes directos como cidadáns interesados participasen na confección colectiva dos pañuelos, cada un cos nomes e mensaxes. A libraría encheuse de agullas, fíos e conversacións; o acto, máis alá do artístico, plantexouse como un exercicio de memoria e de construción comunitaria. A iniciativa persegue manter viva a atención sobre delitos de lesa humanidade aínda non esclarecidos.
O 2026 marca cincuenta anos do golpe que iniciou a represión máis dura en Arxentina e que, segundo os rexistros de organizacións da memoria, deixou a decenas de miles de vítimas entre detidos, torturados e desaparecidos. Entre esas vítimas hai un grupo significativo de persoas de orixe galega; fontes locais lembran que 47 persoas de raíces galegas foron detidas e desaparecidas durante esa etapa. Para asociacións como Agama, actos como o do Galgo Azul son unha forma de conectar a memoria local cunha historia de alcance internacional e de manter viva a demanda de verdade e xustiza.
Leonardo Casado, un dos organizadores, explicou que a actividade pretende tanto fixar os nomes nos pañuelos como propiciar o relato entre quen sufriron a perda e quen queren coñecer esa historia. Casado destacou que á convocatoria acudiron persoas con familiares desaparecidos pero tamén veciños da Coruña sen vínculo directo que quixeron sumarse por solidariedade. Segundo dixo, o bordado colectivo facilita o diálogo e o recoñecemento público das vítimas nun formato que combina simbolismo e testemuño. Para os organizadores, tecer os nomes equivale a facer visible o que a ditadura intentou borrar.
Entre as familias presentes estaba Estela Fernández Álvarez, cuxa vida quedou marcada pola desaparición do seu irmán, José Nicasio, o 9 de novembro de 1976. Tiña 27 anos e estudaba en Bos Aires cando deixaron de ter noticias sobre el; desde entón a súa familia non volveu ter noticias, e cada avance nas exhumacións de fosas comúns reabre a esperanza de atopar algunha pista. Fernández Álvarez lembrou a orixe familiar na zona de A Fonsagrada e a emigración dos seus pais, e dixo que a súa presenza na xornada respondía á necesidade de compartir memoria máis que á confección en si do pañuelo. O seu testemuño puxo rostro local a unha perda que foi masiva e dispersa no tempo e no espazo.
Outro caso recordado na tarde coruñesa foi o de Isidoro Ferreiro Barbeito, primo dunha das asistentes, cuxo destino si tivo desenlace coñecido: os seus restos foron localizados en 2018 nunha fosa común na provincia de Tucumán, onde desaparecera. A aparición de restos en investigacións abertas décadas despois foi unha constante na procura da verdade para moitas familias, e esas recuperacións, aínda que dolorosas, ofrecen certo grao de certidume a quen viviron a incertidume prolongada. Na libraría, eses episodios serviron para
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.