O sociólogo Francisco Haz, profesor da Facultade de Ciencias Políticas e Sociais da Universidade de Santiago de Compostela, alertou o 12 de marzo de 2026 en Santiago de Compostela sobre unha crecente «epidemia de soidade» que afecta a todos os grupos de idade. Haz atribúe este fenómeno a un aumento do individualismo e á fragmentación dos vínculos comunitarios, pese a que hoxe dispoñemos de máis ferramentas para comunicármonos que nunca. Segundo o investigador, a perda de redes de apoio tradicionais e a transformación das relacións íntimas e veciñais explican por que moitas persoas se senten illadas. A advertencia chega nun contexto no que os cambios demográficos e tecnolóxicos moldean de forma rápida a vida cotiá.
A xuízo de Haz, a soidade xa non é un problema exclusivo das persoas maiores: mozos e familias novas tamén a experimentan. Nos barrios, di o sociólogo, os saúdos fugaces substituíron á conversación e a veciñanza perdeu o costume de acudir en apoio mutuo, como ocorría antaño con xestos tan sinxelos como compartir alimentos recén feitos. Esta erosión do tecido social tradúcese nunha ausencia de redes informais que axudaban a conciliar a vida familiar e laboral. O resultado é unha maior carga sobre os fogares que deben resolver por si sós tarefas de coidado e organización.
Haz vincula ese cambio a transformacións estruturais: as familias son máis pequenas, as traxectorias vitais máis diversas e a mobilidade xeográfica alterou os contornos de referencia. Todo iso favorece a independencia individual, pero ao mesmo tempo reduce a profundidade e a estabilidade dos vínculos sociais. «Agora hai máis contextos e menos relacións profundas», sinala o sociólogo ao explicar que a densidade relacional se debilitou. Esa menor continuidade relacional, advirte, fai máis fráxiles as redes de apoio en momentos de necesidade.
Sobre o papel das novas tecnoloxías, Haz subliña unha ambivalencia: a comunicación dixital ampliou a capacidade de manter contacto con persoas lonxanas, o que para moitos supón un apoio emocional esencial. Con todo, a hiperconectividade pode dar a falsa sensación de relacións sólidas cando, en realidade, predominan os intercambios superficiais. Para o investigador, as ferramentas dixitais reflicten e amplifican as tendencias sociais pero non substitúen a profundidade das interaccións cara a cara. Neste senso, a tecnoloxía é útil para manter vínculos, pero insuficiente para reconstruír o tecido comunitario por si soa.
Ademais, o auge do comercio electrónico e do traballo a distancia reduciu as oportunidades de interacción cotiá no contorno local. Haz apunta que unha xeración habituada a mercar e relacionarse por internet corre o risco de perder habilidades de sociabilidade e os espazos informais onde se tecen as redes. Entre os mozos, un uso excesivo de redes sociais e ferramentas impulsadas pola intelixencia artificial pode retraelos dos procesos de socialización cara a cara en etapas clave para o desenvolvemento de competencias sociais. Por iso considera esencial fomentar prácticas que fortalezcan a capacidade de crear e manter redes persoais e comunitarias.
O impacto desta soidade epidémica esténdese á conciliación e ao benestar emocional. Pais e nais que acaban de ter un fillo, por exemplo, adoitan atopar cada vez menos apoios próximos e deben xestionar por si mesmos a crianza mentres compatibilizan responsabilidades laborais. Esa falta de redes informais pode agravar o estrés e complicar a organización doméstica, o que á súa vez afecta a saúde mental. Haz reclama atención tanto desde a política pública como desde a acción comunitaria para reverter esa dinámica.
Para frear a perda de vínculos, o sociólogo propón combinar medidas: impulsar políticas que promovan o comercio e os servic
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.