O 'Master of Wine' Jonas Tofterup deslumbra en Monforte cos secretos do solo

A trixésima edición do Festival do Viño da Ribeira Sacra está batendo récords históricos de afluencia en Monforte de Lemos. E non é para menos. A cita logrou reunir a un selecto grupo de afeccionados e profesionais arredor dunha das figuras técnicas máis respectadas do panorama internacional para analizar o verdadeiro motor da denominación: a terra.

Poucas veces un evento técnico logra tanto tirón popular entre o gran público. O festival, que este fin de semana colmou as expectativas na capital da Terra de Lemos, apostou polo rigor cunha sesión maxistral impartida por un experto dinamarqués. Falamos dun ‘Master of Wine’, unha distinción de enorme prestixio que só ostentan unhas catrocentas persoas en todo o planeta. Conseguir este nivel require anos de estudo implacable, catas á cega e un coñecemento enciclopédico que abarca desde a agricultura ata a comercialización.

O misterio da pizarra e o xisto

A ninguén se lle escapa que o éxito dos viños galegos do interior reside, en gran medida, no seu contorno agreste e pouco domable. O relator nórdico centrou a súa intervención nun debate que leva décadas dando que falar entre os enólogos de medio mundo: como a xeoloxía condiciona de xeito implacable o carácter final de cada caldo. No caso concreto da Ribeira Sacra, o protagonismo absoluto é para os chans de pizarra e xisto. Terreos pobres, hostís, dunha baixa fertilidade evidente. Mais aí está a clave de todo.

Convén recordar que a vide é unha planta dunha enorme rusticidade que necesita sufrir para dar o mellor de si mesma. Canto peor trata o chan á planta, mellor responde a uva en forma de concentración e complexidade. Durante a charla, levada a cabo ante un aforo voluntariamente reducido para favorecer a análise sensorial, esgranouse como estes terreos específicos elevan a temperatura da terra e reducen drasticamente a dispoñibilidade de auga. Un estrés hídrico controlado que termina ditando o perfil aromático de cada botella. Demasiado tempo relegado o estudo do terruño a un segundo plano.

Un cruzamento de fronteiras na copa

Para que a teoría non quedase nunha mera exposición académica, a sesión incluíu un exercicio comparativo de alta gama. Sobre as mesas de cata, seis copas. Tres delas contiñan referencias locais da Denominación de Orixe, mentres que as outras tres amosaban viños internacionais nados en chans xeoloxicamente xemelgos aos galegos. O obxectivo non podía ser máis ambicioso. Tratábase de cotexar comportamentos, rastrexar paralelismos e descubrir onde coinciden as expresións aromáticas de territorios tan afastados como distintos na súa cultura vitivinícola.

Non é menor o dato de pór o viño dos canóns do Sil no mapa global a través da litoloxía. Quen coñece o sector sabe perfectamente que as grandes rexións do mundo comparten segredos baixo a superficie. Comparar os nosos viñedos en pendente con outras zonas internacionais de alta montaña ou vales remotos axuda a posicionar o produto galego exactamente onde merece estar. Non foi unha simple degustación. Foi unha clase maxistral de xeoloxía aplicada ao padal.

O relevo que marca o futuro do sector

Abonda con mirar a paisaxe desde calquera miradoiro de Quiroga, do Bolo ou Sober para entender a magnitude do desafío agrícola. A orografía desta comarca non perdona. As ladeiras pronunciadas obrigan a unha viticultura heroica, a mesma que moldea a raíz da vide e a forza a penetrar na rocha nai en busca dos últimos nutrientes. O experto internacional subliñou precisamente esa interacción directa entre a dureza do terreo e a resposta da cepa. Un combo que, recoñeceu, segue sendo un campo de estudo fascinante dentro da ciencia enolóxica actual.